Rak jelita grubego prawie zawsze rozwija się z polipów (nieprawidłowe narośla w jelicie) okrężnicy lub odbytnicy. Zmiany te, są zmianami przedrakowymi i rozrastają się bardzo powoli, potrzebują od 10 do 20 lat aby zrakowieć. Regularne badania przesiewowe pozwalają na zidentyfikowanie i usunięcie polipów zanim staną się nowotworami. W raku jelita grubego wyróżnia się 4 stopnie zaawansowania choroby.W stopniu I i II nowotwór jest ograniczony do ściany jelita, w III następuje zajęcie węzłów chłonnych i/lub naciekanie sąsiadujących struktur, a w IV – pojawiają się przerzuty odległe do innych narządów, na przykład mózgu lub wątroby. Zator płucny i rak jelita grubego G3, rozsiew , wodobrzusze Witaj Monika z. Bardzo ciężka sytuacja. Mój tato jest w podobnej, z tą różnicą ,że rozsiew nastąpił 3 lata po operacji usunięcia guza. Otrzymuje schemat folfiri. Nad hemoglobiną można popracować, Tato Rak jelita grubego (rak okrężnicy i odbytnicy) jest drugim najczęściej występującym nowotworem w Polsce. Rocznie rozpoznawany u ok. 11 tys. osób, często w stadium zaawansowania, a 8 tys. chorych umiera, co daje trzecie miejsce wśród wszystkich zgonów na nowotwory. Jest jednym z bardziej podstępnych nowotworów, rozwija się nawet netycznych — np. rodzinnej polipowatości jelita grubego (FAP, familial adenomatous polyposis) i dziedzicznego raka jelita grubego bez polipowatości (HNPCC, here-ditary nonpolyposis colorectal cancer) — konieczne jest zebranie wywiadu w kierunku występowania chorób nowotworowych w rodzinie. W przypadku podejrzenia -radni genetycznej. 3.3. W przypadku obu wspomnianych leków (pembrolizumab i niwolumab) toczy się szereg badań oceniających ich zastosowanie w kontekście leczenia wielu nowotworów takich jak: rak płuca, rak nerki, raka jelita grubego, rak gruczołu krokowego, rak szyjki macicy, rak piersi, glejak i wiele innych. Wstępne wyniki tych badań są obiecujące. Wzrost stężenia antygenu rakowo-płodowego (CEA) we krwi budzi silne podejrzenie przerzutu raka jelita grubego do wątroby. W niektórych przypadkach (np. gdy nie można zidentyfikować ogniska pierwotnego, a istnieją przeciwwskazania do operacji) konieczna bywa biopsja cienko- lub gruboigłowa guza. Witaj Andzelika67 dopóki nie zrobisz badań nie wiadomo co to jest .Kolonoskopia jest potrzebna jelita grubego.Krew jak są zaparcia jeszcze o niczym groznym świadczyć nie musi ,w wyniku napinania może sie pojawiać i rakiem to to nie jest.Zespół jelita jest wtedy ,gdy wystepują takie objawy jak :pospolite określenie burczenia ,przelewania się odgłosy rózne w jelicie.Dobrze że Podobnie jak w przypadku gruczolakoraka jelita grubego, w genezie raka odbytu widoczny jest wzór niestabilności chromosomów. Śródnabłonkowa neoplazja odbytu to zmiany dysplastyczne w kanale odbytu, które są prekursorami inwazyjnego raka odbytu. Są to zmiany śródnabłonkowe, które wiążą się z wyższym ryzykiem rozwoju raka Objawy poważnych chorób jelita grubego. Ból brzucha jest najbardziej charakterystycznym objawem, który informuje nas o tym, że nasze jelita nie funkcjonują prawidłowo. Gdy ból objawia się w postaci skurczów, może wskazywać na chorobę Crohna lub stany zapalne okrężnicy. Silne i regularne bóle to również objaw raka jelita 7zinF. Bardzo współczuję tego strachu o co do wskazania jakiegoś konkretnego lekarza nie jestem w stanie pomóc jednak moja dobra rada-jeśli mama zachorowała zabezpiecz się przed tym niejednokrotnie są przekazywane genetycznie ale na szczęście medycyna jest tak postępowa,że możesz wykonać badanie DNA genetic lab w celu weryfikacji czy jesteś w grupie ryzyka zachorowania na nowotwór nie tylko będziesz mieć chwile zajrzyj na stronę w celu poznania szczegółów dużo zdrowia dla mamy a dla Ciebie cierpliwości. Odpowiedz @miruna: a widzisz, ze tamten post jest sprzed 8 lat? Ta osoba juz tu na pewno nie zaglada. Odpowiedz @(G) Muppet: Powyższą wiadomość kieruję do osoby o nicku - (G) Muppet Odpowiedz Witaj. Mam na imię Darek. Czytając wiadomości na tym portalu natknąłem się na historię Twojej Mamy (odnośnie leczenia nowotworu jelita grubego). Leczenie, stadium zaawansowania jest niemal identyczne jak u mojej mamy. Wiesz, zależy mi bardzo żeby z Tobą porozmawiać - wiem, że to ciężki temat ale będę wdzięczny za kontakt. Poniżej podam swojego maila i nr gg. bardzo Cię proszę o kontakt. Pozdrawiam. miruna@ 10337878 - nr gg Darek Odpowiedz W dzisiejszych czasach coraz więcej się słyszy o raku jelita grubego. To nie są żarty,czasami żyjemy z tym latami, a czasami pomoc chirurga jest potrzebna i to natychmiast, bo wiadomo, że może to być "coś" złośliwego. Znam kobietę z tym schorzeniem,ale czuje się dobrze, nie korzysta z wizyt u lekarza i żyje . Widocznie tak jest jej pisane, ja w to osobiście wierzę. Ale zawsze jest lepiej się upewnić, żeby nie było potem niespodzianek. Odpowiedz Ja nie uzywalam, robilam normalny posiew na krew Odpowiedz A może nim pójdę to bym sie upewniła takim testem, którego bym mogła zrobić w domu? Nazywa się Caretest FOB- krew utajona. Co o nim sądzicie? Odpowiedz EwelinkaOp napisał(a): Jak sobie z tym radzicie? Nie da sie poradzic sobie z ta choroba bez opieki gastroenterologa. Odpowiedz Podejrzewam ze mam to samo, przynajmniej same objawy o tym swiadcza. a ja strasznie się boję isc do lekarza. Jak sobie z tym radzicie? Jakie jest wasze leczenie? Odpowiedz a ile lat bierzesz już asamax? próbowałaś tez innych leków? Odpowiedz jeśli nie leczymy skutecznie czyli póki co tak jak sama piszesz nie wyciszamy objawów choroby to może ona prowadzić i najczęściej tak jest do powstania raka jelita grubego, stosowanie mesalazyny według lekarzy w 70% zapobiega rozwojowi raka, dlatego o tym pisałam. Odpowiedz kropas napisał(a): łacińską nazwę też podać? Nie musisz, choruje od lat na te chorobe, a pytania byly konkretne i takiej odpowiedzi oczekiwalam. Co do Asamaxu to nie wiem o co w ogole Ci chodzi, bo o tym leku dyskusji nie bylo. Jest to LEK na te chorobe, ktory przyjmuje kazdy chory na CU lub CD (Salofalk, Asamax, Jukolon, Pentasa itp.) i jest zwiazany z wyciszeniem objawow choroby, a nie z rakiem. Odpowiedz w swoim przypadku jest to CU, łacińską nazwę też podać?rozmawiałam z moim lekarzem i twierdzi, że asamax czy inne tego typu leki powodują remisje choroby więc...nie rozumiem Cię, a styczności z tysiącami chorych nie mam , profesorów znam 2 bo an więcej konsultacji mnie nie stać Odpowiedz kropas napisał(a): jeszcze co do tego że 70% jest mniej nawrotów choroby i rozwinięcia CU czy WZJ w raka dzięki chemoprewencji to podeślę artykuł, byś nie mogła mnie tu oskarżać o brak znajomości tematu Jestes chora? Masz stycznosc z setkami osob i najlepszymi profesorami w Polsce? Bo artykul to dla mnie nie jest wiarygodne zrodlo. Odpowiedz na moje pytania. Odpowiedz jeszcze co do tego że 70% jest mniej nawrotów choroby i rozwinięcia CU czy WZJ w raka dzięki chemoprewencji to podeślę artykuł, byś nie mogła mnie tu oskarżać o brak znajomości tematu Odpowiedz hej! zapobiec rakowi jelita w niektórych przypadkach możemy właśnie dzięki chemoprewencji, ale niestety nie zawsze bo czasami jest za późno, ja myślałam że to jest choroba genetyczna nie nie! nie wiadomo dlaczego ona się pojawia. Odpowiedz kropas napisał(a): przecież badania mówią o tym jak o 70% mniej jest zachorowań na raka jelita grubego dzięki chemoprewencji! W CU, badz CD? Odpowiedz kropas napisał(a): dlaczego dla Ciebie chemoprewencja jest bzdurą? Jestes chora na WZJG? Chyba nie, bo inaczej takich glupot bys nie pisala. Zaloz moze jakies poradnictwo i nie szerz takich teorii nawiedzonych na forum zeby przypadkiem kogos chorego nie wprowadzic w blad i nie skusic do pogarszania sobie zdrowia :| :| :| :| Odpowiedz przepraszam pisze o tej chemoprewencji dlatego że jestem w amoku ratowania się przed rakiem... Odpowiedz kropas co drugi Twoj post jest o chemoprewencji, troche to irytujące, gdy c chwile o tym piszesz nic wiecej nie dodajac.. Odpowiedz przecież badania mówią o tym jak o 70% mniej jest zachorowań na raka jelita grubego dzięki chemoprewencji! Odpowiedz dlaczego dla Ciebie chemoprewencja jest bzdurą? Odpowiedz kropas napisał(a): zgadza się osoby chore na WZJ są zagrożone ryzykiem zachorowania na raka jelita ale dlatego stosuję się u tych osób chemoprewencję Bzdura kompletna!!! Odpowiedz jeśli chodzi o chemoprewnecję to nie jestem specjalistą w tej dziedzinie, ale wiem, że chemoprewencja jest metodą leczenia nowotworu poprzez wykorzystywanie lub syntetycznych substancji w celu zahamowania, odwrócenia lub opóźnienia zmian zachodzących w komórkach, które prowadzą do powstania nowotworu. Niestety jak mówiłam wcześniej nie jestem specjalistą od tej metody, ale mam nadzieję, że osoba, która rozpoczęła dyskusję na ten temat wkrótce się pojawi i wyjaśni nam, na czym dokładnie polega chomoprewencja. ale wracając do tematu głównego i tego, czy można zapobiec rakowi jelita grubego, to chciałabym was zapytać, czy znacie jakieś metody, które mogą ustrzec nas przed tą groźną chorobą. Jakiś czas temu zaczęłam nico głębiej zapoznawać się z tematem nowotworów i trafiłam na bardzo ciekawą rzecz. Mianowicie, że przed rakiem jelita grubego, podobnie, jak przed innymi chorobami można ustrzec się dzięki specjalnej diecie. Że to, w jakiś sposób się odżywiamy w dużym stopniu przyczynia się do tego, czy będziemy zdrowi, czy nie. Na stronie jednej z klinik znalazłam bardzo ciekawe informacje na ten temat. ( gdybyście chciały poczytać trochę więcej na ten temat to odsyłam was tutaj ) jestem ciekawa waszego zdanie na ten temat. czy myślicie, że dieta, to co jemy ma tak bardzo duży wpływ na nasze zdrowie ?? Odpowiedz kropas napisałaś PIĘĆ postów pod rząd na temat chemoprewencji o co w tym chodzi? Odpowiedz może podejmiecie ze mna rozmowę na temat chemoprewencji, czy Wasz lekarza z Wami o tym rozmawiał? Odpowiedz mało kto w Polsce mówi o chemoprewencji Odpowiedz i to ważne by rozmawiać o chemoprewencji Odpowiedz chemoprewencja jest forma zapobiegania powstawania raka jelita grubego Odpowiedz zgadza się osoby chore na WZJ są zagrożone ryzykiem zachorowania na raka jelita ale dlatego stosuję się u tych osób chemoprewencję Odpowiedz Rak jelita jest rowniez bardzo prawdopodobny u osob z pewnymi chorobami np przewlekle owrzodzenie jelita grubego. Chce jeszcze dodac cos na temat stomii, mozna z tym zyc. Mpja bliska znajoma ma stomie i gdybym tego nie wiedziala, nigdy bym nie zgadla. Kobieta w wieku 60ciu lat, regularnie biega, duzo podrozuje. Wiec glowy do gory dziewczyny, ze wszystkiego mozna wyjsc calo. Odpowiedz czasem brak objawów, sa niejednoznaczne, moja znajoma poszła do lekarza z bólem brzucha, mysała o watrobie, nietsrawności,a po badaniach okazało się, że to rak jelita grubego. Za trzy miesiace zmarła. To podstępna choroba Odpowiedz ale to oze tez być oznaką hemoroidów.. nie ma jednoznacznych obajwów wg mnie, choc pewne badania np.:z krwi (podzyższone ob) świadczą o nieprawidłowościach. Odpowiedz A ja mam takie pytanie trochę z innej beczki Jakie objawy dają podejrzenie raka jelita grubego? Oczywiście wiem, że taką chorobę mogą potwierdzić tylko badania, i że nie ma objawów, które jednoznacznie wskazują na raka ale napewno są jakieś sygnały, które powinny nas zaniepokoić .... Jakie to sygnały? Odpowiedz Jaką chemię będzie dostawac mama? Kerala Odpowiedz Dzięki za słowa wsparcia. Mama jest już po wizycie u onkologa i od najbliższego wtorku ma rozpocząć chemię jako leczenie uzupełniające. Operacja na tyle była pomyślna, że wszystko udało się wyciąć. Nie ma żadnych przeżutów. Chemia ma wyglądać w taki sposób, że będzie ona się ciągnąc przez pół roku. Każdego miesiąca mama będzie przebywać prze 5 dni w szpitalu i będzie Jej podawana chemia - dożylnie. Po 2-3 chemiach będą robić markery. Jeśli będzie się dobrze czuła będzie mogła dochodzić na chemię, ale myślę, że ze względów bezpieczeństwa lepiej będzie jak te kilka dni w tym szpitalu pobędzie. Mama na razie leczona jest w szpitalu Banacha. Nie chę za bardzo stamtą uciakać, ponieważ widzę, że ma tam dobrą opiekę i możliwość kontaktu z różnymi lekarzami specjalistami. A mama oprócz raka jest chora dość poważnie na serce i dlatego to dla mnie ważne, żeby miała opiekę innych lekarzy. Boję się chemii, a raczej jak mama Ją zniesie. Lekarka u której byliśmy na wizycie poświęciła nam sporo czasu, wszystko pokolei wytłumaczyła. Podobno nie jest to tak bardzo inwazyjna chemia i nie powinno być dużych dolegliwości ubocznych. Ale jak to będzie zobaczymy. Mamę chyba najbardziej zasmuca fakt, że dopiero co odzyskała w pełni (no może w 90%) siły, a chemia je znów zabierze. Myślę, że będzie dobrze - Musi być!!!! Staram się do tego podchodzić spokojnie, tym bardziej, że widzę jak wraca do sił - a dla człowieka jest to jednak wyznacznik (choć pewnie nie zawsze racjonalny). Odpowiedz mój wujek leczył się w Centrum Onkologii na raka niestety wczoraj zmarł. to chyba najgorszy typ tej choroby, poniża ludzi silnych i wytrzymałych... wujek miał dobrą opiekę w Centrum, fachowcy. Odpowiedz Koniecznie!!! Centrum Onkologii w Warszawie na ulicy Roentgena 5 Trzeba zglosic sie do rejestracji chorych pierwszorazowych (wejscie D) Rejestracja chorych czynna jest od poniedziałku do piątku w godz. Zgłaszający się pacjenci po raz pierwszy są rejestrowani i mają zakładaną dokumentacje (kartę ambulatoryjną) i kierowani są na badanie do gabinetów narządowych. Pacjent zobowiązany jest do okazania dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość zawierającego nr PESEL oraz dokumentu potwierdzającego prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej (ostatni odcinek renty, aktualnie poświadczoną legitymację ubezpieczeniową itp., lub dokument ubezpieczania indywidualnego. Osoby nieubezpieczone pokrywają koszty przeprowadzonych badań. Od razu skieruja na badanie do ktoregos z gabinetow narzadowych, w tym przypadku do poradni kliniki nowotworow jelita grubego. Będzie dobrze!!! głowa do góry Odpowiedz Nie na miejscu jest spierać się, czy nowotwór ten jest groźny czy groźniejszy. Odsetek przeżyć pięcioletnich zależy od wielu czynników i tak waha się od 5 (złośliwość nowotworu, pochodzenie genetyczne, wiek, wielkość guza, czy można zastosowac radio-chemioterapię, umiejscowienie guza) do 90 %. Pisząc, że nowotwór ten jest mniej znany, nie mam na mysli powszechności jego występowania, a jedynie społeczną wiedzę na jego temat. Nie oskarżajcie mnie o cynizm, ale media non stop trabią o nowotworach piersi i narządów rodnych u kobiet. Ze świecą szukać innych akcji - w prasie czy telewizji - które uczulałyby na ryzyko zapadnięcia na raka nerki, jąder u mężczyzny lub właśnie przewodu pokarmowego. Pozdrawiam, i tylko dobrych wyników każdemu z serca życzę! Odpowiedz Cóż, te dane są stąd, że rak jelita grubego wykryty w stadium operowalnym daje dobre rokowania dzieki leczeniu skojarzonemu, zaś w stadium nieoperowalnym jest leczony własciwie tylko paliatywnie. Jeśli zaś o najgroźniejsze nowotwory przewodu pokarmowego chodzi, to niewątpliwie jest nim nowotwór trzustki, który jest nowotworem nieuleczalnym, o wysokiej progresji i agresji, a jego diagnostyka jest trudna i zazwyczaj przychodzi za późno. Dodatkowo rak jelita grubego nie nalezy do "mniej znanych", a zachorowalność na niego systematycznie wzrasta. Na rok 1996 było ok. 8000 zachorowań, zaś kilka lat wczesniej liczba ta wynosiła o połowę mniej. Moje stwierdzenie zaś pochodzi stąd, że nie tylko dwie osoby z mojej rodziny zmarły na nowotwór jelita grubego w ostatnich 10 latach, ale też stąd, że jestem częstym gościem w centrum onkologii. Jesli kogoś na to stać to istnieje lek o nazwie avastin dopuszczony do leczenia raka jelita grubego. Lek jest angiostatykiem, został wprowadzony na rynek w styczniu 2004 i ma bardzo dobre wyniki potwierdzone przez badania kliniczne w USA i Polsce. Na pewno jest to najskuteczniejszy obecnie lek na raka jelita, ale jest też bardzo drogi- ampułka wystarczająca na jedną serię chemii kosztuje ok. 20 000zł Kerala Odpowiedz Rak jelita grubego ma dośc dobre prognozy Nie wiem, skąd te dane. Rak żołądka i jelit należy do najgroźniejszych, ale mniej znanych. Stąd zapewne Twoje stwierdzenie. Zgadzam się jednak z tym, że wszystko zależy od zaawansowania choroby i np. od tego, czy ktos w rodzinie już chorował (pochodzenie genetyczne). Życzę aby Mamy, Babcie i Wujkowie wszystkich tu piszących wyszło pomyslnie z tego koszmaru. Odpowiedz Muppet napisał(a): A jak Twoja babcia funkcjonuje po operacji? Domyślam się tylko, że stomia nie jest najprzyjemniejsza, ale słyszałam, że po jakimś czasie robią operację i wszystko zamykają w środku. Babcia jest osobą niezwykle odporną psychicznie i nigdy nie załamała się faktem, że ma raka. Szybko nauczyła się radzić sobie ze stomią. Ona wogóle bardzo rzadko wychodziła z domu więc nie przeraża jej tez fakt, że ze stomią mimo, że wychodzić można nie jest się najprzyjemniejszym towarzystwem dla otoczenia ze względy na zapach - wiadomo jaki. To bardzo dobrze, że Twoja mama nie ma stomii. Piszesz, że denerwujesz się przed październikową wizytą. No niestety tak to już jest, że lekarze nie chcą nic wcześniej mówić, o niczym informować. My też próbowaliśmy się dopytywać jednak byliśmy zbywani przez lekarzy i odsyłani na kolejne terminy. Sprawa ciągnęła się ponad rok Baliśmy się, że babcia ze względu na swoje pozostałe dolegliwości ( ma 72 lata więc jest ich sporo) moze nie dożyć operacji. Najważniejsze jest tp czy Twojej mamie operacja się w 100% udała i czy nie ma przerzutów. Moja babcia miała przerzuty do płuc. Zostały usunięte. Teraz sytuacja wygląda tak, że komórek nowotworowych już nie ma, przerzutów również więc można być dobrej myśli. Mam nadzieję, że Twojej mamie również operacja pomoże i obędzie się bez komplikacji. Odpowiedz Słowo "złośliwy" nikomu nie konotuje się dobrze, ale większośc nowotworów jest uleczalna. Jeśli Jesteś z Warszawy, to pewnie mama jest pod opieką Centrum Onkologii, o którym pisała Ania. Ja akurat nie mam rozeznania w jelicie grubym, więc konkretnie Ci nie pomogę. Wystarczy jednak zapytać się w Centrum o specjalistów od nowotworów przewodu pokarmowego i tam szukać. Zresztą praktyka jest dziś taka, że wszyscy lekarze przyjmują zarówno państwowo jak i prywatnie, więc z prywatną konsultacją nie powinno być problemu. Rak jelita grubego ma dośc dobre prognozy, więc nie martw się na zapas. Wszystko też zależy od stadium choroby, ale skoro guz był operacyjny to rokuje to pomyslnie. pzdr Kerala Odpowiedz Muppet, mój wujek miał nowotwór i leczył się (w zasadzie nadal się leczy) w Centrum Onkologii na Roentgena. Bardzo chwali lekarzy, pracują tam fachowcy i wiem, że szybko i fachowo się nim zajęli. Może spróbuj z mamą tam pójść ? Mogę jeszcze odradzić przychodnię onkolgiczną na Andersa. Jeden wielki koszmar. Odpowiedz Asiu, Moja mama już jest szczęśliwei po operacji. I udało się tak wszystko zrobić, żeby nie miała stomii. To szczególnie dla Jej stanu psychicznego było ważne. Moja mama też już nie należy do "najmłodszego" pokolenia. Ma dokładnie 65 lat i zdaję sobie sprawę, że to może również być przeszkodą w uzyskaniu pełnego (ewentualnego) leczenia. Z drugiej strony to strasznie okrutne, że na ludzi w pewnym wieku tak naprawdę stawia się krzyżyk :-( Jestem dobrej myśli. Operacja się udała. Ale słowo "złośliwy" nie rokuje za dobrze. Denerwuję się przed tą październikową wizytą i nie ukrywam, że chciałabym już coś więcej wiedzieć wcześniej. A jak Twoja babcia funkcjonuje po operacji? Domyślam się tylko, że stomia nie jest najprzyjemniejsza, ale słyszałam, że po jakimś czasie robią operację i wszystko zamykają w środku. Odpowiedz Jestem z Krakowa wiec nie mogę pomóc Ci podając namiary na lekarza. Moja babcia przeszła niedawno operację usunięcia raka jelita grubego. Obecnie ma stomię. Bardzo cierpiała po operacji z powodu ropniaków które powstały jej w ranach. Teraz na szczęście wszyko jest już OK. Wiele zależy od stopnia zaawansowania choroby. Babci nie podadzą już chemioterpii ponieważ jest po 65 roku życia. Młodszym osobom podają czasem nawet gdy nia ma w już w organiźmie komórek rakowych. Leczenie trwa dość długo. Zwłaszcza ze względu na oczekiwanie na kolejne pobyty w szpitalu. Podobno ciężko żeby przyjęli kogos tak od razu gdy tylko się dowie, że jest chory. Babcia czekałą pół roku na samą operację :( Odpowiedz Opracowały: Anna Bagińska, dr n. med. Małgorzata Szczepanek Konsultował prof. dr hab. n. med. Jarosław Reguła, Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa; Klinika Gastroenterologii Onkologicznej, Narodowy Instytut Onkologii – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa Skróty: CI – przedział ufności, FIT – test immunochemiczny na obecność krwi utajonej w kale, HR – hazard względny, RCT – badanie z randomizacją Metodyka: wieloośrodkowe RCT, próba otwarta; w analizie uwzględniono wszystkich badanych przydzielonych losowo do grup eksperymentalnych i do grupy kontrolnej, z wykluczeniem osób: u których kolonoskopię wykonano w ciągu ostatnich 10 lat, którym nie dostarczono zaproszeń, z przeciwwskazaniami do wykonania kolonoskopii, z rakiem jelita grubego w wywiadzie oraz zmarłych (łącznie w analizie uwzględniono 95% badanych poddanych randomizacji) Populacja: 11 868 osób wieku 56–65 lat (wiek śr. 58 lat, kobiety 53%) zakwalifikowanych do programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego w okresie od stycznia 2019 do marca 2020 r. Interwencja 1: listowne zaproszenie na przesiewową kolonoskopię, a w przypadku braku odpowiedzi lub odmowy wysyłane zaproszenie do wykonania testu immunochemicznego na obecność krwi utajonej w kale (FIT) wraz z zestawem do pobrania próbki kału koniecznej do wykonania badania, pisemną instrukcją, jak ją pobrać, i kopertą zwrotną do odesłania próbki do centralnego laboratorium (strategia sekwencyjna) Interwencja 2: listowne zaproszenie na badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego z możliwością wyboru kolonoskopii lub FIT, wraz z zestawem do pobrania próbki kału w celu wykonania FIT i pisemną instrukcją, jak ją pobrać, oraz kopertą zwrotną do odesłania próbki do centralnego laboratorium, a w przypadku braku odpowiedzi ponowne wysłanie zaproszenia (strategia wyboru) Osobom z dodatnim wynikiem FIT w ramach strategii sekwencyjnej lub strategii wyboru zalecano wykonanie kolonoskopii (termin badania w ciągu dwóch tygodni od otrzymania wyniku lub później zależnie od preferencji pacjenta). Kontrola: listowne zaproszenie na kolonoskopię przesiewową, a w przypadku braku odpowiedzi ponowienie zaproszenia (strategia podstawowa) Wyniki: p. tab. W analizie z wykorzystaniem modelu wieloczynnikowej regresji logistycznej wykazano, że zastosowanie strategii sekwencyjnej lub strategii wyboru, w porównaniu ze strategią podstawową, zwiększało prawdopodobieństwo zgłoszenia na badanie przesiewowe o 64–70% (odpowiednio: HR 1,64; 95% CI: 1,47–1,83 i HR 1,79; 95% CI: 1,53–1,90). Tabela. Zgłaszalność na badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego w zależności od wybranej metody skriningu Punkty końcowe Strategia sekwencyjna (%) Strategia wyboru (%)Badanie metodą kolonoskopową (%) udział w badaniu przesiewowyma 25,8b 26,5c 17,5 kolonoskopia 15,9d 8,5e 17,5 badanie kału na obecność krwi utajonej metodą immunochemiczną 9,9f 17,9 0 zaawansowana neoplazja śródnabłonkowag 1,1 1,2 1,1 a zdefiniowany jako zgłoszenie na badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego z wykorzystaniem kolonoskopii lub wykonanie FIT, a w przypadku jego pozytywnego wyniku kolonoskopii b różnica względem grupy kontrolnej: 8,3 punktu procentowego; 95% CI: 6,4–10,0; p <0,001 c różnica względem grupy kontrolnej: 9,0 punktu procentowego; 95% CI: 7,2–10,1; p <0,001 d p = 0,788 dla porównania z grupą kontrolną e p = 0,001 dla porównania zarówno ze strategią sekwencyjną, jak i z grupą kontrolną f p = 0,001 dla porównania ze strategią sekwencyjną g analiza przeprowadzona w grupach wyodrębnionych zgodnie z zaplanowaną strategią skriningu (intention-to-screening) Wnioski: U osób w wieku 56–65 lat zastosowanie strategii sekwencyjnej lub strategii wyboru, w ramach których poza kolonoskopią oferowano badanie kału na obecność krwi utajonej, znamiennie zwiększyło zgłaszalność na badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego, w porównaniu ze strategią podstawową, polegającą na oferowaniu wyłącznie kolonoskopii. Zwiększenie zgłaszalności nie przełożyło się jednak na częstsze rozpoznawanie zaawansowanej neoplazji śródnabłonkowej. KOMENTARZ prof. dr hab. n. med. Jarosław Reguła, dr n. med. Nastazja Pilonis, dr hab. n. med. Michał Kamiński Klinika Gastroenterologii Onkologicznej, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy; Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie Jak cytować: Reguła J., Pilonis N., Kamiński M.: Komentarz. W: Zgłaszalność na badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego w zależności od wybranej metody skriningu – badanie PICCOLINO. Med. Prakt., 2022; 5: 115–116 Skróty: FIT (fecal immunochemical test) – badanie kału na obecność krwi utajonej metodą immunochemiczną, MZ – Ministerstwo Zdrowia, NFZ – Narodowy Fundusz Zdrowia, PBP – Program Badań Przesiewowych w kierunku raka jelita grubego, RJG – rak jelita grubego Komentowane badanie, ogłoszone na łamach „Gastroenterology”,1 to już kolejna publikacja w prestiżowym czasopiśmie (po dwóch innych w „The New England Journal of Medicine”2,3), która powstała w ramach Programu Badań Przesiewowych w kierunku raka jelita grubego (PBP). Autorami badania są członkowie zespołu Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie. Pilotaż PICCOLINO przeprowadzono w celu oceny interwencji mogącej poprawić efektywność PBP, tj. zwiększyć zgłaszalność pacjentów na badanie przesiewowe. Od ponad 20 lat badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego było podstawą PBP w Polsce. Niestety pomimo licznych działań zachęcających do uczestnictwa w tym programie, takich jak kampanie medialne i imienne zaproszenia, nie udało się osiągnąć zalecanej w wytycznych europejskich minimalnej zgłaszalności 45%.4 Na badanie kolonoskopowe zgłaszała się niespełna co 5., a w ostatnich latach co 8. zaproszona osoba, co stanowiło około 15% procent zakwalifikowanych do PBP. Interwencją ocenianą w badaniu PICCOLINO było zaproponowanie wykonania badania kału na obecność krwi utajonej metodą immunochemiczną (FIT), a kolonoskopii jedynie osobom z dodatnim wynikiem FIT. PBP z wykorzystaniem FIT jest prowadzony w wielu krajach europejskich (Holandia, Francja, Hiszpania, Wielka Brytania, Litwa, Słowenia),5 a także w Japonii oraz Australii. FIT, którym zastąpiono starszy test gwajakowy (znacznie mniej czuły w wykrywaniu raka jelita grubego [RJG] i zmian przedrakowych u osób bezobjawowych), wymaga pobrania zaledwie niewielkiej próbki kału. Wyniki badania PICCOLINO silnie przemawiają za wprowadzeniem FIT do PBP w Polsce. Również wyniki olbrzymich analiz populacyjnych potwierdzają skuteczność FIT jako metody badań przesiewowych w kierunku Istotne zwiększenie zgłaszalności na FIT względem kolonoskopii przyczyniło się do zmiany koncepcji realizacji badań przesiewowych w ramach PBP zakładającej wprowadzenie tego testu do praktyki. Jest to również zgodne z założeniami Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030, w której się jednoznacznie zaleca wprowadzenie FIT do badań przesiewowych RJG. Projekt szczegółowo opisujący proces stopniowego wprowadzania testu FIT do PBP złożyliśmy we wrześniu 2021 roku do Ministerstwa Zdrowia (MZ) i mamy nadzieję na przychylne opinie i decyzje, które doprowadzą do jego sprawnego wdrożenia. Interpretując wyniki badania PICCOLINO, należy uwzględnić jego pewne ograniczenia. Najistotniejsze jest to, że dostępne dane dotyczące zgłaszalności na FIT dotyczą jedynie pierwszej rundy testu. Aby badanie było skuteczne, trzeba je regularnie – co 1–3 lata – powtarzać. Dalsze obserwacje, które prowadzimy, pozwolą ocenić, czy osoby, które wykonały FIT po raz pierwszy, będą się na nie zgłaszać w kolejnych latach. Może to po części wyjaśniać, dlaczego zwiększenie zgłaszalności na FIT oceniane w 1 rundzie badania nie przełożyło się na zwiększenie – w porównaniu z kolonoskopią wykonywaną raz na ≥10 lat – wykrywalności zmian. Należy wspomnieć, że FIT stanowi atrakcyjny test alternatywny do kolonoskopii także dlatego, iż umożliwia przeniesienie finansowania badań przesiewowych z MZ do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Trzeba też mieć nadzieję, że zostanie utrzymane egzekwowanie (w dotychczas wypracowany sposób) kolonoskopii wysokiej jakości u osób z dodatnim wynikiem testu – FIT(+). Będzie to możliwe, jeśli MZ i NFZ będą nadal korzystać z funkcjonującego narzędzia informatycznego – Systemu Informatycznego – Programu Badań Przesiewowych (SI-PBP), będącego 10-letnią inwestycją resortu zdrowia. SI-PBP oferuje funkcje niedostępne w NFZ, dlatego jego integracja z bazą NFZ jest konieczna do utrzymania wysokiej jakości procedury przesiewowej. Sam NFZ nie dysponuje mechanizmami merytorycznej kontroli jakości procedur przesiewowych, dlatego pojawił się pomysł, aby kolonoskopia u osób FIT(+) znalazła się w rutynowym koszyku świadczeń bez możliwości dotychczasowej kontroli jakości. Oznaczałoby to naszym zdaniem zaprzepaszczenie dotychczasowych osiągnięć projakościowych PBP, zmarnowanie pieniędzy zainwestowanych przez lata w funkcjonowanie bazy informatycznej, a co więcej – byłoby niezgodne z wytycznymi światowych towarzystw, w których określono wymogi wobec organizacji badań przesiewowych. Te wymogi to: monitorowanie jakości każdego etapu procesu przesiewowego ciągłość programu ewaluacja efektywności istotnych wskaźników epidemiologicznych (umieralność i zapadalność na raka jelita grubego). Na koniec chcielibyśmy zauważyć, że już teraz widać, jak dużym błędem było podjęcie decyzji o zatrzymaniu realizacji badań przesiewowych z końcem 2021 roku, zanim się upewniono, że istnieją podstawy prawne i organizacyjne do wprowadzenia nowej wersji programu. Pod koniec marca 2022 roku prace legislacyjne i organizacyjne nad uruchomieniem nowego programu nadal trwają. Czyżby miał się tu spełnić scenariusz streszczony w zbyt dobrze znanej maksymie „mądry Polak po szkodzie”? Piśmiennictwo do komentarza: 1. Pilonis Bugajski M., Wieszczy P. i wsp.: Participation in competing strategies for colorectal cancer screening: a randomized health services study (PICCOLINO Study). Gastroenterol., 2021; 160: 1097–1105 2. Regula J., Rupinski M., Kraszewska E. i wsp.: Colonoscopy in colorectal-cancer screening for detection of advanced neoplasia. N. Engl. J. Med., 2006; 355: 1863–1872 3. Kaminski Regula J., Kraszewska E. i wsp.: Quality indicators for colonoscopy and the risk of interval cancer. N. Engl. J. Med., 2010; 362: 1795–1803 4. European Commission, Directorate-General for Health and Consumers, Executive Agency for Health and Consumers, World Health Organization: European guidelines for quality assurance in colorectal cancer screening and diagnosis, Publications Office, 2010, https:// (dostęp: 5. United European Gastroenterology: Colorectal screening across Europe. Colorectal cancer (CRC) is the second most common cause of cancer-related death in Europe and is the most common type of digestive cancer. (dostęp: 6. Chiu Jen Wang i wsp.: Long-term effectiveness of faecal immunochemical test screening for proximal and distal colorectal cancers. Gut, 2021; 70: 2321–2329 7. Levin Corley Jensen i wsp.: Effects of organized colorectal cancer screening on cancer incidence and mortality in a large community-based population. Gastroenterol., 2018; 155: 1383– 8. Zorzi M., Fedeli U., Schievano E. i wsp.: Impact on colorectal cancer mortality of screening programmes based on the faecal immunochemical test. Gut, 2015; 64: 784–790