Omówieniu tych problemów i określeniu warunków zapewniających w miarę racjonalne metody czekającej przemysł opakowań transformacji, poświęcone będzie w trakcie targów opakowań Warsaw Pack FORUM PRZEDSIĘBIORCÓW BRANŻY OPAKOWAŃ – Przemysł opakowań w obliczu nowych wyzwań. Termin: 4 marca 2020 (drugi dzień targów Warsaw Pack). Jak wynika z raportu Nielsena* – koszyk napojów bezalkoholowych w okresie październik 2017 – wrzesień 2018 roku wart był 15,3 mld zł i odpowiadał za 14,7% wartości sprzedażykategorii spożywczych. „Poprzedni sezon (2018) był dla rynku napojów bezalkoholowych sezonem bardzo udanym. SILBO jako pierwszy i jak na razie jedyny polski producent opakowań ma certyfikat BPI. Opatrzone specjalnym oznaczeniem opakowania SILBO mogą być z powodzeniem kompostowane i ulegają rozkładowi, dzięki czemu są przyjazne naturze. To najwyższa forma recyklingu, jaką można obecnie osiągnąć. Zastosowane w naszych opakowaniach folie W Polsce w 2016 roku na rynku znalazło się ponad 5,6 milionów ton opakowań, z czego recyklingowi poddano 57,5 proc. Tymczasem unijne założenia mówią, że w 2030 roku poziom ten ma sięgnąć 70 proc. Według ekspertów z Banku DNB Polska to dopiero początek rewolucji, która ma doprowadzić do tego, że rynek ten ma funkcjonować w modelu gospodarki zamkniętej. Rynek producentów opakowań w Polsce jest wart 33,5 mld zł, ale już w 2020 roku osiągnie wartość 46 mld zł, przy rokrocznym wzroście na poziomie ok. 6,8 proc. – wynika z raportu „Branża opakowań w Polsce 2010-2016 i prognozy 2017-2020” przygotowanego przez Equity Advisors. Wyższe tempo wzrostu rynku opakowań będzie determinowane przede wszystkim rosnącymi wydatkami na Dodatkowo surowce pochodzące z recyklingu tego typu tacek wykorzystywane są to wytwarzania wyrobów w innych sektorach niż opakowania spożywcze. W Polsce recykling opakowań innych niż butelki właściwie nie istnieje, mimo że wiele z nich, tak jak te produkowane w Korporacji KGL S.A., są w pełni recyklowalne. Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1114) (dalej: „ustawa”)reguluje kwestie opakowań i oznakowania umieszczanego na opakowaniach. Zaznacza się, że istnieją dodatkowe regulacje prawne w zakresie środków niebezpiecznych, leczniczych, weterynaryjnych czy suplementów 10 POLIMERY 2020, 65, nr 1 rób-recykling-surowiec, w odniesieniu do opakowań z tworzyw sztucznych, mają być osiągane dzięki wpro-wadzaniu wielu pomocniczych mechanizmów, m.in. roz- W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych to odpowiednio: 50 i 55 proc., opakowań drewnianych: 25 i 30 proc., opakowań z metali żelaznych: 70 i 80 proc., aluminiowych: 50 i 60 proc., szklanych: 70 i 75 proc., a papierowych i kartonowych: 75 i 85 proc. (PAP) Źródło: Serwis Nauka w Polsce – www.naukawpolsce.pap.pl, Autorka: Magdalena Jarco Rynek opakowań w Polsce jest podatny na innowacje i nowe technologie. Od 2018 roku inwestycje w sektorze opakowań wzrosły o ponad 20%, a ich łączna wartość sięgnęła ponad 8 mld zł. W 2019 roku powstało ponad 300 nowych firm opakowaniowych, a ich łączna liczba przekroczyła już 2 tysiące. lT8DI. Opierając się na opiniach producentów opakowań należy pozytywnie ocenić miniony rok, jako dobry dla przemysłu opakowań. W zasadzie we wszystkich segmentach tego przemysłu (opakowania z tworzyw sztucznych; papieru i tektury; szkła i metalu) odnotowano przyrost produkcji średnio o ok. 6-6,5% - informują eksperci z Polskiej Izby Opakowań. To zasługa rynku. W roku 2018 utrzymywał się na dobrym poziomie popyt na opakowania, co odpowiadało dobrej sytuacji na rynku pakowanych produktów. W szczególności żywności, choć nie tylko. Generalnie to zasługa utrzymującego się popytu na wyroby szybkorotujące (FMCG). Wzrosło zainteresowanie opakowaniami „grupy” premium (alkohole i wyroby kosmetyczne). To dzięki utrzymującej się na wysokim poziomie konsumpcji, nieco wyżej aniżeli w roku 2017. Konsumpcja „napędzała” gospodarkę, czego odbiciem jest dobre tempo wzrostu PKB prawie o 1,5% wyższe jak w 2017 roku. Duże znaczenie na wyniki polskiej gospodarki w 2018 roku, miała ogólna poprawa koniunktury gospodarczej zarówno w Europie, a w szczególności u naszego głównego partnera gospodarczego (Niemcy), jak i w innych regionach świata. Stąd też, krajowy przemysł opakowań znalazł się w grupie nielicznych branż, które w mniejszym stopniu odczuły trudności z powodu zatorów płatniczych. Nie odnotowano także niepokojącej liczby upadłości. Wg wstępnych szacunków Polskiej Izby Opakowań rynek opakowań w 2018 roku osiągnie wartość ok. 10,8-11,0 mld euro. Przypuszczalnie (oby tak się nie stało) będzie to najlepszy wynik w tej dekadzie. Bowiem wg prognoz ekonomistów rok bieżący (2019) będzie nieco „gorszym”, łagodnie przygotowującym światową, w tym polską gospodarkę do kolejnego „tąpnięcia” (kryzysu). Dodatkowo, przemysł opakowań w segmencie opakowań z tworzyw sztucznych musi zmierzyć się z ograniczeniami wynikającymi z wdrożenia GOZ. Obciążenia gospodarki z powodu rosnących kosztów pozyskiwania surowców i energii nie będą sprzyjać wzrostowi konsumpcji. Zaś wyborczy rok 2019, będzie rokiem „prężenia muskułów” kosztem lat następnych. Stąd też, należy przewidywać, iż wartość rynku opakowań w 2019 roku nieznacznie przekroczy 11,0 mld euro (11,1-11,2) zaś tempo wzrostu PKB 4,1%. Krajowy przemysł opakowań musi zatem poszukiwać rynków zbytu poza Europą, w krajach o wysokim tempie rozwoju gospodarczego oraz na rynkach, których nie będą obowiązywać rygorystyczne przepisy dotyczące opakowań z tworzyw sztucznych. Na pewno miejsce Chin zajmą Indie z wzrostem PKB w 2020 r. wynoszącym 7,5% przy 6% dla Chin. Z europejskich krajów, niezłe perspektywy „rysują się” dla Niemiec i Rosji. Trudno przewidzieć co będzie z Wielką Brytanią. Jeśli chodzi o strukturę rynku opakowań w 2018 roku, to nie należy przewidywać znaczących zmian. Pierwszą pozycję utrzymują (bez wzrostu) opakowania z tworzyw sztucznych. Niewielki wzrost nastąpi w opakowaniach z papieru i tektury (ok. 0,2%). Na tym samym poziomie utrzyma się pozycja opakowań z metalu i szkła. Z zadowoleniem należy odnotować wzrost udziału krajowego przemysłu maszyn pakujących w rynku tych urządzeń o ok. 5%. to zasługa rodzimych polskich firm jak RADPAK i COFFEE SERVICE zrzeszonych w Polskiej Izbie Opakowań. Projekt pt. „Nowe obszary w badaniach innowacji społecznych: zarządzanie innowacjami społecznymi na rzecz zastosowania bioplastiku” (ang. New Frontiers in Social Innovation Research: Social Innovation Management for BIOPlastics, dalej SIMBIO) realizują w Polsce w partnerstwie Szkoła Główna Handlowa w Warszawie i Uniwersytet Łódzki w ramach grantu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, uzyskanego w wyniku procedury konkursowej w Programie Trans-Atlantic Platform: Social Innovation Call. Zespół badaczy z SGH i UŁ współpracuje w konsorcjum z naukowcami z zagranicznych ośrodków, tj. Coventry University w Wielkiej Brytanii, Federal University of São Carlos w Brazylii oraz Simon Fraser University w Kanadzie. Realizacja projektu SIMBIO obejmuje dwuletni okres od r. do r. Projekt pełni funkcję platformy współpracy interesariuszy rynku bioopakowań do żywności w dążeniu do tworzenia i wdrażania innowacji społecznych. Zaplanowano cztery etapy projektu, które zostały zaprezentowane na rys. 1. Ich realizacja w Polsce i krajach partnerskich pozwala na transfer wiedzy i doświadczeń w skali globalnej. Głównym celem projektu jest rozwój społecznych innowacji, wychodzących naprzeciw środowiskowym i społecznym wyzwaniom, w zastosowaniu bioopakowań w łańcuchach dostaw żywności, biorąc pod uwagę cały cykl życia produktów. Znaczenie prowadzonych prac rozwojowych Każdego roku do mórz i oceanów trafia około 10 mln t odpadów. Ocenia się, że 80% wszystkich odpadów w wodach słonych stanowią tworzywa sztuczne (COM 2013, s. 6-7). Głównym źródłem odpadów z tworzyw sztucznych w Unii Europejskiej są opakowania (COM 2018). Rynek opakowań do żywności dostrzega negatywny wpływ opakowań konwencjonalnych na środowisko przyrodnicze i monitoruje zachodzące zmiany w przepisach prawa. W odpowiedzi na wyzwania gospodarki cyrkularnej poszukuje się nowych rozwiązań, w tym stopniowo dostrzega potencjał wykorzystania bioopakowań w łańcuchach dostaw produktów spożywczych i potrzebę zarządzania ich cyklem życia w sposób w najmniejszym stopniu oddziałujący negatywnie na środowisko przyrodnicze. Rynek bioopakowań obejmuje różne sektory (European Bioplastics 2018), ale szczególną uwagę ze względów środowiskowych zyskują bioopakowania biodegradowalne (ang. biodegradable) i wytwarzane z materiałów z surowców odnawialnych (ang. bio-based), wśród których segmentem opakowań certyfikowanych zgodnie z normą EN 13432 są opakowania kompostowalne. Projekt SIMBIO stanowi ważny głos w globalnej dyskusji nad pilną potrzebą zmniejszenia negatywnego wpływu branży opakowań na środowisko przyrodnicze. Integruje on przedstawicieli różnych grup, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych interesariuszy łańcuchów dostaw bioopakowań, chcąc poszukiwać jak najlepszych rozwiązań przy uwzględnieniu potrzeb i możliwości każdej ze stron. Wykorzystując metodykę społecznego laboratorium współpracy (ang. Social Innovation Lab), staje się platformą otwartego dialogu, dzięki któremu zidentyfikowano kluczowe problemy i bariery dla rozwoju rynku bioopakowań do żywności, poddano analizie ich przyczyny, jak również wskazano trzy priorytetowe rozwiązania dedykowane opakowaniom kompostowalnym, ocenianym przez interesariuszy jako przypuszczalnie najbardziej ekologiczna alternatywa dla opakowań konwencjonalnych. Cele podjęte w projekcie SIMBIO na rzecz zwiększenia udziału rynkowego opakowań kompostowalnych są ambitne i zorientowane na długookresową perspektywę. Aktualne dane szacunkowe wskazują, że opakowania kompostowalne mogą zastąpić od 5% do 8% obecnego zużycia opakowań z tworzyw sztucznych (Collacott 2022). Etapy postępowania badawczego W pierwszym etapie projektu pt. „Identyfikacja wyzwań” dokonano pogłębionej, jakościowej diagnozy uwarunkowań rozwoju rynku bioopakowań do żywności w Polsce na kanwie wyników i wniosków z dialogu z interesariuszami łańcuchów dostaw. W rezultacie wskazano rolę poszczególnych grup interesariuszy, powiązań między nimi, aktywatorów i czynników wspierających oraz barier dla rozwoju polskiego rynku bioopakowań zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. Realizacja pierwszego etapu projektu odbyła się w Polsce od r. do r. Bardziej szczegółowy opis rezultatów etapu został przedstawiony w Raporcie pt. „Identyfikacja wyzwań dla zastosowania opakowań z bioplastiku”. Druga faza projektu pt. „Analiza i zrozumienie problemu” została zrealizowana od lutego 2021 r. do listopada 2021 r. Uwaga badaczy koncentrowała się na dogłębnej analizie i zrozumieniu głównych problemów oraz barier w rozwoju łańcuchów dostaw bioopakowań spożywczych (m. in. opakowań kompostowalnych) do żywności w Polsce zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. W tym celu przeprowadzono warsztat 1 zgodnie z metodyką Social Innovation Lab, a wnioski przedstawiono w Raporcie pt. „Analiza i zrozumienie problemów dla zastosowania opakowań z bioplastiku”. Etap trzeci pt. „Projektowanie potencjalnych rozwiązań” miał na celu identyfikację i ocenę potencjalnych rozwiązań dedykowanych przyczynom problemów i barier dla rozwoju rynku bioopakowań w Polsce. Został zrealizowany w okresie od roku do r. Punktem wyjścia była lista problemów i barier oraz ich przyczyn dla rozwoju łańcuchów dostaw bioopakowań w Polsce zgodnie z zasadami GOZ wypracowana w I oraz II etapie projektu. Rozpoznano kluczowe z nich, kierując ankietę do interesariuszy projektu. Na podstawie wyników badania ankietowego określono zagadnienia, które stanowiły zasadniczy przedmiot dyskusji podczas warsztatu 2 Social Innovation Lab. Efektem prac jest szeroka lista rozwiązań stanowiących różnego typu innowacje wraz ze wskazanymi przez interesariuszy rozwiązaniami priorytetowymi. Prace zrealizowane na tym etapie oraz wynikające konkluzje zostały opisane w Raporcie pt. „Projektowanie potencjalnych rozwiązań dla zastosowania opakowań z bioplastiku”. Czwarty, ostatni etap pt. „Szybkie prototypowanie potencjalnych rozwiązań” zamyka całość prac badawczo-rozwojowych, których przedmiotem było zarządzanie społecznymi innowacjami na rzecz zastosowania bioplastiku. Prace były zrealizowane w okresie od r. do r. Punktem wyjścia była lista priorytetowych rozwiązań dla rozwoju łańcuchów dostaw bioopakowań w Polsce zgodnie z zasadami GOZ wypracowana na poprzednim, III etapie projektu. Rozwiązania te były przedmiotem pogłębionych dyskusji podczas 3 warsztatu interesariuszy projektu SIMBIO. W efekcie dokonano szybkiego prototypowania i testowania rozwiązań w warunkach prac warsztatowych oraz oceny wykonalności, funkcjonalności i potencjalnego wpływu rozwiązań na rozwój rynku bioopakowań w GOZ. Rezultaty prac, wzbogacone przykładami rozwiązań z innych krajów, zostały opisane w Raporcie pt. „Szybkie prototypowanie potencjalnych rozwiązań dla zastosowania opakowań z bioplastiku”. Wyzwania dla rozwoju rynku bioopakowań w Polsce Pogłębiona analiza polskiego rynku bioopakowań, przeprowadzona w otwartym dialogu z przedstawicielami interesariuszy w pierwszym etapie projektu SIMBIO, pozwoliła zdiagnozować cztery główne problemy. Badania w drugim etapie pozwoliły zgłębić bariery i ich przyczyny oraz sformułować niezwykle cenne wnioski nie tylko w odniesieniu do poszczególnych kwestii problemowych, ale także do ich wzajemnych relacji w ujęciu przedmiotowym. W dyskusjach podkreślano, że pierwszy problem – nieznaczny udział bioopakowań w rynku opakowań do żywności w Polsce – wymaga wprowadzenia rozwiązań przeciwdziałających przyczynom, takim jak wyższe ceny rynkowe oraz ograniczone właściwości bioopakowań w stosunku do opakowań z tworzyw sztucznych. Brakuje również rozwiązań, które zwiększałyby konkurencyjność rynkową bioopakowań (w tym opakowań kompostowalnych). Przyczyny drugiego zidentyfikowanego problemu – niskiej świadomości i skłonności konsumentów do kupowania żywności w bioopakowaniach – obejmują brak odpowiednich działań edukacyjnych wobec niskiej świadomości społecznej w zakresie bioopa- kowań, niewystarczającą infrastrukturę do gospodarowania bioodpadami, małe zaangażowanie władz lokalnych w rozwój i finansowanie infrastruktury służącej kompostowaniu, a także nieuczciwe praktyki biznesowe wprowadzające klientów i konsumentów w błąd, znane jako greenwashing. Wśród głównych przyczyn niewystarczającej odpowiedzialności społecznej i środowiskowej przedsiębiorstw w łańcuchach dostaw opakowań do żywności na rzecz GOZ (trzeci problem) uczestnicy zidentyfikowali niewystarczającą integrację celów ekonomicznych, środowiskowych i społecznych w jeden główny zrównoważony cel rozwoju przedsiębiorstw ze względu na brak kompetencji i doświadczenia przedsiębiorstw w obszarach gospodarki cyrkularnej i rynku bioopakowań. Kolejne zidentyfikowane przyczyny to brak powiązania oceny inwestorów ze zrównoważonym rozwojem przedsiębiorstwa, w tym z podejściem do zarządzania opakowaniami w sposób odpowiedzialny środowiskowo, niewystarczająca współpraca przedsiębiorstw na rzecz gospodarki cyrkularnej, jak również brak presji społecznej na realizację działań odpowiedzialnych środowiskowo i społecznie przez przedsiębiorstwa oraz greenwashing wynikający z dążenia do uzyskania wizerunku firmy ekologicznej lub odpowiedzialnej społecznie. Niski poziom rozwoju gospodarki odpadami opakowaniowymi nadającymi się do kompostowania (czwarty problem) wynika z kolei przede wszystkim z braku jednolitych i przejrzystych przepisów dotyczących planowania i organizacji systemu obiegu zamkniętego opakowań nadających się do kompostowania, niewystarczającej komunikacji między sektorem prywatnym i publicznym na temat sposobów zwiększenia wykorzystania kompostowalnych opakowań na żywność, słabo rozwiniętego systemu gospodarki odpadami nadającymi się do kompostowania, w którym trudno odróżnić odpady opakowaniowe nadające się do kompostowania od odpadów konwencjonalnych, a także z braku inwestycji w infrastrukturę służącą do kompostowania ze względu na wciąż małe zainteresowanie jej wykorzystaniem. Rekomendowane kierunki rozwoju Rozwój niszowego rynku bioopakowań do żywności wobec licznych problemów, barier i ich przyczyn wymaga zaangażowania wewnętrznych i zewnętrznych interesariuszy łańcuchów dostaw, w tym sektorów prywatnego, publicznego oraz obywatelskiego. W celu osiągnięcia najlepszych rezultatów kluczowe staje się wypracowanie trwałej i odpowiedzialnej współpracy między zaangażowanymi interesariuszami. Umożliwi ona przepływ wiedzy, informacji, doświadczeń i wymianę potrzeb wszystkich stron, co pozwoli na uniknięcie dublowania realizowanych działań oraz rozproszenia zasobów, w tym środków finansowych. Zwiększanie wykorzystania bioopakowań na rynku żywności stanowi długotrwały proces obejmujący zmiany modeli biznesowych, edukację konsumentów, rozwój infrastruktury gospodarki odpadami i opracowanie przepisów prawa odpowiadających potrzebom uczestników rynku. Szeroka perspektywa spojrzenia na problem podkreśla jego złożoność i zależność od wzajemnie oddziałujących na siebie elementów. Wyzwaniem staje się nie tylko wzrost popytu i podaży na rynku bioopakowań, ale również zapewnienie skutecznego domknięcia ich cyklu życia zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. Wyniki badań w projekcie SIMBIO umożliwiły określenie wyzwań, przed którymi stoją interesariusze, jak również sygnalizują kierunki działań, których realizacja ma szansę umożliwić osiągnięcie korzyści dla klimatu i środowiska, przedsiębiorstw oraz konsumentów będących uczestnikami rynku bioopakowań w Polsce. Artykuł jest rezultatem projektu naukowego „Nowe obszary w badaniach innowacji społecznych: zarządzanie innowacjami społecznymi na rzecz zastosowania bioplastiku”, no. T-AP SI/SIMBIO/1/2020, finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) w Polsce w ramach programu Trans-Atlantic Platform: Social Innovation Call. Jakub Brzeziński Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania, Katedra Logistyki Grażyna Kędzia Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania, Katedra Logistyki Barbara Ocicka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, Instytut Finansów Korporacji i Inwestycji, Zakład Zarządzania Ryzykiem Aneta Pluta-Zaremba Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, Katedra Logistyki Marta Raźniewska Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania, Katedra Logistyki Jolanta Turek Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, Instytut Finansów Korporacji i Inwestycji, Zakład Zarządzania Ryzykiem Beata Wieteska-Rosiak Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Inwestycji i Nieruchomości Bibliografia 1. European Bioplastics (2018), What are bioplastics?, (dostęp: 2. Collacott, L. (2022). We need compostable packaging, but it’s still single use, (dostęp: 3. COM (2013). Zielona Księga w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku 4. COM (2018). Europejska strategia na rzecz tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu zamkniętym. Komunikat Komisji Do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Ten tekst nie jest pełną analizą rynku. Prezentujemy tu tylko wybrane informacje, zaczerpnięte ze zrealizowanego projektu. Rynek opakowań w Polsce Polski rynek opakowań jeszcze pod koniec XX wieku był stosunkowo słabo rozwiniętą gałęzią gospodarki. Sytuacja zaczęła zmieniać się wraz z rosnącą konsumpcją, wzrostem znaczenia handlu detalicznego i migracji towarów w skali globalnej. Obecnie stanowi on jeden z najprężniej rozwijających się segmentów gospodarki w Polsce o niebagatelnej pozycji na arenie międzynarodowej. Wielkość i wartość rynku Według szacunków Polskiej Izby Opakowań (PIO) wartość reprezentowanego przez nią przemysłu wyniosła w 2018 roku ok. 10,9 mld EUR, co w stosunku do roku poprzedniego charakteryzuje się wzrostem o ok. 6,25%. Wynik ten stanowił ok. 1,3% globalnej produkcji i odpowiadał za ok. 2,3% polskiego PKB. W roku obecnym (2019) przewiduje się nieznaczne spowolnienie wzrostu tego segmentu rynku, którego wartość ma osiągnąć ok. 11,1 mld EUR. Związane jest to z ogólniejszymi tendencjami gospodarki międzynarodowej i przewidywanym przez ekonomistów nadejściem kryzysu w najbliższych latach. Dodatkowym czynnikiem jest też realizacja w Polsce europejskiej polityki ekologicznej i wdrażanie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym, co szczególnie odbije się na największym odbiorcy tworzyw sztucznych w kraju – rynku opakowań. Segmenty rynku W Polsce największy segment stanowią producenci opakowań z tworzyw sztucznych (ok. 38%). Następną grupą z kolei są podmioty wykorzystujące w tym celu papier i tekturę (ok. 36%), a następnie: metal (ok. 11%), szkło ( oraz drewno i inne (ok. 6%). Liderzy rynku Podczas trwania targów branżowych Packaging Innovations w 2017 zostały ogłoszone wyniki pionierskiego zestawienia najlepiej zarabiających przedsiębiorstw zajmujących się produkcją opakowań. Został on przygotowany przez firmę Bisnote na zlecenie PIO. Objętych badaniem zostało ok. 1500 firm. Ranking został przeprowadzony względem trzech kategorii, wydzielonych ze względu na zysk z prowadzonej sprzedaży: mniejsze (10-40 mln PLN), średnie (40-200 mln PLN) i duże firmy (>200 mln PLN). Pierwsze pozycje w poszczególnych kategoriach wyglądały następująco: mniejsze firmy: Miejsce: NOVO PAK Sp. z (opakowania z tworzyw sztucznych); Miejsce: FONTE Sp. z (opakowania z tworzyw sztucznych); Miejsce: ARPACK POLSKA SP. z (opakowania z tworzyw sztucznych); średnie firmy: ABCAN Sp. z (opakowania z metali); AR CARTON KRAKÓW Sp. z (opakowania z papieru i tektury); MARPOL (opakowania z tworzyw sztucznych); duże firmy: Zakład Produkcji Folii EFEKT PLUS Sp. z (opakowania z tworzyw sztucznych); FLEXPOL Sp. z (opakowania z tworzyw sztucznych); AMCOR TOBACCO PACKAGING POLSKA Sp. z (opakowania z papieru i tektury). Wyzwania, szanse i perspektywy Popyt na opakowania mocno skorelowany jest głównie z konsumpcją indywidualną. Na rynku wewnętrznym gwarantem utrzymania jej wzrostu są poprawiające się w ostatnich latach wskaźniki dobrobytu ( spadek bezrobocia, wzrost płac i świadczeń socjalnych). Dodatkowo konsumenci w Polsce zużywają rocznie opakowań o wartości stosunkowo mniejszej niż w innych rozwiniętych gospodarczo krajach, co oznacza spore możliwości dla omawianego rynku na rodzimym gruncie. Jego silną stroną jest też eksport. Z racji nadwyżek zdolności produkcyjnych, które sięgają zdaniem PIO ok. 20%, część towaru trafia też poza granice kraju. Według resortu przedsiębiorczości i technologii rynkami perspektywicznymi stają się obecnie kraje azjatyckie, w których rośnie zapotrzebowanie na specjalistyczne opakowania przeznaczone do dalekiego transportu przy jednoczesnym braku rygorystycznych przepisów dotyczących użytkowania w tym celu tworzyw sztucznych. Wymienia się tu, Indie, Chiny czy Wietnam. Na arenie europejskiej obowiązuje od 2018 roku unijna strategia dotycząca tworzyw sztucznych, która nakłada sporą odpowiedzialność finansową za wytwarzanie opakowań jednorazowego użytku na producentów, a w perspektywie długoterminowej ma zredukować produkcję plastiku do minimum, co może stanowić spore wyzwanie reorganizacyjne dla zajmującego się tym segmentu rynku. Przyszłością zdaje się też być robotyzacja pakowalnictwa. Trendy na rynku opakowań Dominujące trendy na omawianym rynku wpisują się bez odstępstw w ogólny nurt upodobań współczesnego społeczeństwa. Na zachodzie prym wiodą: ekologia, zdrowie, transparentność oraz funkcjonalność. W świetle pierwszych dwóch istotne jest to, z jakich materiałów zostały wykonane opakowania oraz design wykorzystujący odpowiednią symbolikę. Większość współczesnych konsumentów chce mieć również bezpośredni wgląd w produkty, na które się decyduje – w związku z tym uznaniem zaczynają cieszyć się proste w formie opakowania o dużej powierzchni przeźroczystości. Odpowiedzią na ostatni trend – funkcjonalność – są opakowania typu smart. Zagrożenia Branża opakowań cieszy się obecnie dużą stabilnością i ustawicznym rozwojem, istnieje jednakże kilka czynników, na które cechuje się ona dosyć sporą wrażliwością. Przede wszystkim jest to uzależnienie od importu materiałów i surowców oraz wahań ich cen. Popyt na tego typu produkty jest silnie związany z koniunkturą gospodarczą i wynikami finansowymi innych gałęzi gospodarki, które wykorzystują opakowania (głównie rynek spożywczy i farmaceutyczny). Za zagrożenie można uznać również konkurencje ze wschodu w przypadku wzrostu cen produkcyjnych na gruncie europejskim. W przypadku wykorzystywania tworzyw sztucznych problematyczne może stać się również współczesne otoczenie regulacyjne, które wymusza na tym segmencie rynku spore zmiany organizacyjne. Stowarzyszenia i organizacje branżowe Polska Izba Opakowań ( Związek Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK ( opracował: Maciej Messmer Źródła: Minister środowiska zapowiada specjalne opłaty dla firm wprowadzających na rynek opakowania [odczyt: Monitor branżowy [odczyt: Opakowaniowa [r]ewolucja [odczyt: O przyszłości opakowań… [odczyt: Polski rynek opakowań w roku 2018 według PIO [odczyt: Produkcja opakowań z tworzyw sztucznych – trendy i perspektywy [odczyt: Ranking wiodących firm opakowaniowych w Polsce [odczyt: Resort przedsiębiorczości i technologii: Polska to jeden z większych rynków opakowań w Europie [odczyt: Rosnący rynek opakowań w Polsce [odczyt: Rynek opakowań: podsumowanie 2018 oraz prognozy na 2019 rok [odczyt: ​Rynek opakowań w 2018 (wstępna ocena) + prognoza 2019 [odczyt: Sektor opakowań to branża, która w pierwszej kolejności będzie musiała znaleźć sposób na skuteczny recykling odpadów z plastiku [odczyt: